Minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk podpisała nowelizację rozporządzenia, która przewiduje wydłużenie okresu obowiązywania orzeczeń o niepełnosprawności dla osób z chorobami rzadkimi i genetycznymi.

Nowe przepisy wydłużają okres ważności orzeczeń dla osób z chorobami rzadkimi i genetycznymi

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ogłosiło podpisanie nowelizacji rozporządzenia dotyczącego zasad orzekania o niepełnosprawności i jej stopnia. Głównym celem zmian jest ułatwienie życia osobom cierpiącym na choroby rzadkie i genetyczne, które do tej pory często otrzymywały orzeczenia na stosunkowo krótki czas.

Dla kogo i na jak długo? Minimalne okresy ważności orzeczeń według nowego rozporządzenia

Nowelizacja wprowadza precyzyjne przepisy dotyczące minimalnego okresu ważności orzeczeń w zależności od wieku osoby i rodzaju schorzenia. Zmiany obejmują:

• Dla osób powyżej 16. roku życia:
• Minimalny okres ważności orzeczenia to 7 lat,
  Dotyczy to osób z chorobami rzadkimi i genetycznymi (w rozporządzeniu wymieniono 208 schorzeń, m.in. rdzeniowy zanik mięśni, mukowiscydoza, wodogłowie wrodzone),
• Również osoby z zespołem Downa będą mogły liczyć na dłuższe orzeczenia.

Dla osób poniżej 16. roku życia:

• Minimalny okres orzeczenia to 3 lata,
• W przypadku potwierdzenia choroby rzadkiej lub zespołu Downa – możliwość wydania orzeczenia aż do ukończenia 16. roku życia.

Dzięki tym regulacjom wielu chorych uniknie biurokratycznej powtarzalności i stresu związanego z kolejnymi komisjami, a system będzie bardziej przyjazny dla osób wymagających stałego wsparcia.

Co daje orzeczenie o niepełnosprawności i kto skorzysta najbardziej na wprowadzonych zmianach?

Orzeczenie o niepełnosprawności wiąże się z wieloma realnymi korzyściami, które wpływają na jakość życia osoby chorej i jej bliskich. Do najważniejszych należą:

• świadczenie pielęgnacyjne,
• zasiłek pielęgnacyjny,
• ulgi podatkowe (np. odliczenia w ramach ulgi rehabilitacyjnej),
• prawo do Karty Parkingowej,
• pierwszeństwo w dostępie do usług społecznych i opiekuńczych,
• wsparcie edukacyjne (np. asystent w szkole, indywidualny tok nauczania),
• szybszy dostęp do świadczeń zdrowotnych – leczenie sanatoryjne, rehabilitacja, konsultacje specjalistyczne.

Z danych systemu EKSMON (Elektronicznego Krajowego Systemu Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności) wynika, że na zmianach skorzystać może:

• około 192 tysiące dzieci (do 16. roku życia) z orzeczeniami na czas określony,
• około 1,24 miliona dorosłych, którzy obecnie posiadają orzeczenia terminowe,
• a także wszystkie osoby, u których potwierdzono schorzenia uwzględnione w nowym rozporządzeniu.

Warto też podkreślić, że nowe przepisy będą miały zastosowanie do spraw już toczących się, co oznacza, że osoby oczekujące obecnie na decyzję mogą zostać objęte korzystniejszymi regulacjami.

Dziennik Ustaw 2025 r. poz. 682